Historia poprzedniczki euro rozpoczyna się już w XIV wieku. Waluta ECU, bo o niej mowa, narodziła się we Francji. Czternastowieczna ECU d’or, czyli tzw. „złota tarcza” była monetą, wybijaną za czasów panowania Filipa VI Walezjusza i wówczas wartość jej była równa 4,032 gramom dwudziestoczterokaratowego złota.
Waluta ECU obowiązywała również w takich państwach, jak: Holandia, Portugalia, Prusy, Nadrenia i Westfalia. W XVII w. zaczęto wybijać również srebrne ECU. W tym samym czasie „złota tarcza” zawierała już tylko 3 gramy złota. Ostatecznie monetę ECU zaprzestano wybijać pod koniec XVIII wieku, a z obiegu została wycofana na początku wieku XIX. Współczesne ECU to skrót angielskiego European Currency Unit (Europejska Jednostka Walutowa) i jednocześnie nawiązanie do francuskiej „złotej tarczy”.
Waluta ECU została utworzona w 1979 r. jako jednostka rozliczeniowa w Europejskim Systemie Monetarnym. Zastąpiła tym samym, utworzoną w 1975 r., jednostkę EUA, czyli European Unit of Account (Europejska Jednostka Rozliczeniowa). Waluta ECU nigdy nie była pieniądzem w sensie materialnym; nie występuje w postaci banknotów ani monet. ECU została stworzona sztucznie jako jednostka rozliczeniowa – jednostka złożona z tzw. koszyka walutowego poszczególnych państw (w 1979 r. było to dziewięć państw i największy udział w koszyku walutowym miała marka niemiecka; w kolejnych latach do koszyka włączono grecką drachmę, hiszpańską pesetę i portugalskie escudo).
Zgodnie z postanowieniami Traktatu z Maastricht udział poszczególnych walut w koszyku miał być stały. Z ECU jako pieniądza niematerialnego korzystały przede wszystkim duże banki i przedsiębiorstwa. Waluta ECU umożliwiała rozliczanie się w handlu międzynarodowym i wyrażała wszelkie zobowiązania banków centralnych (to za jej pomocą dokonywano spłat pożyczek między bankami centralnymi). Ponadto ECU umożliwiała gromadzenie rezerw walutowych. Od 1 stycznia 1999 r. to euro stało się obowiązującą jednostką walutową krajów Wspólnoty Europejskiej.